Een TRS-patchbay aansluiten zonder kabelwirwar

Je wilt de compressor even op de zang in plaats van op de bas. Of je hebt een synth geleend die tijdelijk op de interface moet. In een kleine studio betekent dat meestal: rek naar voren trekken, met een zaklamp tussen de kabels zoeken en hopen dat je straks nog weet wat waar zat. Met een interface, een paar microfoons en één effectapparaat is dat te doen. Met elk extra apparaat wordt het lastiger.

Een patchbay lost precies dat op. Alle vaste verbindingen komen samen op één paneel dat je goed kunt bereiken. Achter blijft alles ingeplugd, aan de voorkant leg je met korte kabels nieuwe verbindingen. Wie dat goed opzet, hoeft zelden nog achter het rek te duiken.

Hoe een TRS-patchbay is opgebouwd

Een gangbare TRS-patchbay heeft twee rijen aansluitingen, zowel aan de voor- als aan de achterkant. De bovenste rij is voor uitgangen, de onderste voor ingangen. Elke aansluiting achter hoort bij de aansluiting recht ervoor. Steek je achter de uitgang van een effectapparaat in de bovenste rij, dan haal je dat signaal er voor in dezelfde kolom weer uit. Een bovenste en onderste aansluiting in één kolom vormen zo een paar.

Wat er binnen zo’n paar gebeurt, heet normalling: de interne verbinding tussen boven en onder zolang er aan de voorkant niets is ingeplugd. Daarmee bepaal je de standaardroute van je studio. Wat je altijd op dezelfde manier gebruikt, werkt zonder één patchkabel. Pas als je wilt afwijken, steek je iets in.

Normalling kies je per paar. Er zijn drie mogelijkheden.

Thru: twee losse rijen

In de Thru-stand is er geen verbinding tussen boven en onder. De bovenste aansluiting achter gaat rechtstreeks naar de bovenste voor, de onderste achter naar de onderste voor. Er gebeurt niets tot je zelf een kabel steekt.

Dat past bij aansluitingen zonder vaste partner: een losse ingang van een effectapparaat, een tijdelijke bron of een uitgang die je steeds ergens anders heen stuurt.

Het nadeel is dat er zonder kabel ook niets klinkt. Wil je een vaste route via Thru-aansluitingen, dan moet je die aan de voorkant permanent patchen. En dan hangen er juist meer kabels voor het paneel.

Half-normal: aftakken zonder te onderbreken

Bij half-normal loopt het signaal van boven standaard door naar onder. Steek je een kabel in de bovenste aansluiting aan de voorkant, dan blijft die verbinding bestaan en neem je het signaal daarnaast ook af. Steek je in de onderste aansluiting, dan verbreek je de standaardroute en komt jouw patchkabel ervoor in de plaats.

Zo kun je een signaal splitsen: de normale route blijft werken, terwijl hetzelfde signaal ook naar een tweede bestemming gaat.

Daar zit ook de valkuil. Omdat een patch bovenaan niets onderbreekt, gaat het signaal na het patchen naar twee plekken. Wie dat vergeet, hoort een bron ineens dubbel of ziet signaal op een ingang die eigenlijk leeg had moeten blijven.

Full-normal: elke patch breekt de route

Bij full-normal is er ook een standaardverbinding van boven naar onder, maar die wordt verbroken zodra je aan de voorkant in de bovenste of de onderste aansluiting steekt. Het signaal gaat dan alleen nog waar jij het heen stuurt.

Dat is de duidelijkste keuze als een patch de vaste route echt moet vervangen. Er loopt geen signaal ongemerkt ook nog naar de oude bestemming.

Het nadeel is het omgekeerde van half-normal: je kunt bovenaan niet even aftakken zonder de standaardroute te onderbreken.

Aansluiten in zes stappen

Het aansluiten zelf is vooral een kwestie van voorbereiding. Hoe beter je plan, hoe minder je later hoeft te zoeken.

1. Maak een aansluitplan. Schrijf je signaalroute uit en bepaal welke uitgangen standaard met welke ingangen verbonden moeten zijn. Een voorbeeld: vier kanalen van een mixer die standaard naar vier ingangen van je audio-interface lopen.
2. Kies per paar de normalling. Thru voor losse aansluitingen, half-normal voor een vaste route die je soms wilt aftakken, full-normal als elke patch de vaste route moet vervangen.
3. Verzamel en markeer je kabels. Voor de achterkant kan een kabelboom de kabelvoering overzichtelijker maken en het volgen van signaalroutes vergemakkelijken. Houd patchkabels voor de voorkant kort, bijvoorbeeld 12 inch. Gebruik bij een TRS-patchbay TRS-kabels in plaats van TS-kabels, dat scheelt ruis. Label alles of noteer welke kleur bij welke route hoort.
4. Bekabel eerst de apparatuur. Begin niet bij de patchbay maar bij je apparaten, en sluit meerkanaalsapparatuur als eerste aan. Zo blijft de kanaalvolgorde behouden. Werk van links naar rechts en leid de kabels naar de plek waar de patchbay komt.
5. Controleer de routering van je interface en DAW. Kijk of de line-outs die je naar de patchbay stuurt niet onbedoeld als monitoruitgang staan ingesteld. Een externe effectketen voed je bijvoorbeeld met een send in je DAW naar een line-out, en het effectretour laat je op een apart kanaal binnenkomen. Een mixtemplate met aux-kanalen of een I/O-plugin maakt dat herhaalbaar. Wie nog moet uitzoeken hoe de uitgangen van een interface werken, vindt in onze uitleg over de Focusrite Scarlett 2i2 aansluiten en instellen een praktisch voorbeeld.
6. Patch aan de voorkant. Verbind de juiste aansluitingen met een korte kabel om het signaal naar een andere ingang of effectketen te sturen. Denk aan je normalling: bij half-normal splitst een patch bovenaan het signaal, onderaan verbreekt hij de standaardroute.

Waar het in de praktijk misgaat

De gevaarlijkste fout zit in stap 5. Staat een uitgang van je interface als monitoruitgang ingesteld, dan krijgt die hetzelfde mastersignaal als je luidsprekers. Stuur je dat via de patchbay terug naar een ingang die weer op de master uitkomt, dan heb je een feedbacklus. Subtiel is die niet: het kan erg hard worden. Controleer de routering dus voordat je het volume opendraait.

Tweede aandachtspunt is fantoomvoeding. Een TRS-aansluiting kan gebalanceerde audio doorgeven, dus microfoonsignalen via een patchbay laten lopen kan technisch. Maar bij het insteken van een jack kan de fantoomvoeding kortstondig worden kortgesloten, en dat kan ingangen van een mengpaneel beschadigen. Wees dus voorzichtig met microfoons en fantoomgevoede ingangen op een patchbay.

De rest is vooral orde. Ongelabelde kabels voelen tijdens het bekabelen overzichtelijk, maar na een maand weet niemand meer welke grijze kabel bij de compressor hoort. Het werk zit dus vooraan: het plan, de keuze per paar, de labels en een routering in je DAW die geen ongelukken toelaat. Daarna kost een afwijking van de vaste route precies één kabel.