Tremolo vs. vibrato: wat is het verschil?
Tremolo en vibrato worden voortdurend door elkaar gehaald. Het ene effect moduleert je volume, het andere je toonhoogte. Zo werken ze, zo passen de tremolo-arm en chorus in het plaatje en zo houd je ze uit elkaar.
Dit artikel is meer dan een jaar oud. Sommige links of informatie kloppen mogelijk niet meer.

Tremolo en vibrato zijn twee termen die voortdurend door elkaar worden gehaald. Veel gitaristen hebben er bovendien weinig ervaring mee, omdat ze lang niet op elk pedalboard staan. En de fabrikanten maken het er niet makkelijker op.
Vibrato- en tremolopedalen
Als je met gitaar begint zonder ervaring met (klassieke) muziek, zijn oude Italiaanse muziektermen als vibrato en tremolo best lastig uit elkaar te houden. Het helpt ook niet dat grote fabrikanten de boel vertroebelen door een van deze termen, of allebei, verkeerd te gebruiken. Fender is het bekendste voorbeeld: op veel van hun klassieke versterkers heet het tremolo-effect “Vibrato”, en de brug van de Stratocaster heet “Synchronized Tremolo”, terwijl die juist een vibrato geeft.
Vibrato
Vibrato is een regelmatige modulatie van de toonhoogte, waardoor de toon als het ware “wiebelt”. Als effect hoor je het niet zo vaak, maar als speltechniek is het heel gebruikelijk: je laat een snaar met je vinger op en neer buigen. Je vindt het in elk genre, van metal tot klassiek.
Een goed voorbeeld van vibrato als techniek zie je in deze video:
Vibratopedalen bootsen dit effect na. Met de knoppen voor snelheid en diepte bepaal je zelf hoe snel en hoe ver de toon heen en weer gaat, van een subtiel zweven tot een flink zeeziek effect. Bekende voorbeelden zijn de TC Electronic Shaker, de Boss VB-2W en de Uni-Vibe-klonen, al zit een Uni-Vibe qua klank eigenlijk dichter bij een phaser.
In deze demo hoor je hoe een vibratopedaal als effect klinkt:
Tremolo
Tremolo is ook een modulatie, maar dan van het volume in plaats van de toonhoogte. Je geluid wordt in een vast ritme harder en zachter, een beetje alsof iemand snel aan je volumeknop draait. Als speltechniek betekent tremolo iets anders: dan sla je dezelfde noot heel snel achter elkaar aan (tremolo picking). Een bekend voorbeeld van tremolo als effect hoor je in de intro van Boulevard of Broken Dreams van Green Day, of in Crimson and Clover van Tommy James and the Shondells. Ook in surfmuziek wordt tremolo veel gebruikt, als effect uit de versterker en in de vorm van tremolo picking.
Tremolo heeft ook smaken. Bij de meeste pedalen gaat het volume op en neer volgens een golfvorm: een zachte sinus klinkt als een golvende vintage amp, een blokgolf hakt je geluid in stukjes. Fender bouwde rond 1960 in een aantal versterkers ook een harmonische tremolo, die het laag en het hoog om en om laat pulseren. Dat klinkt rijker en zit dicht tegen een phaser aan.
Bekijk hier een voorbeeld van tremolo:
Verwarrend: de tremolo-arm
Wat het extra verwarrend maakt, is dat het tremolosysteem op een gitaar, beter bekend als de whammy bar of tremolo-arm, eigenlijk een vibrato-effect geeft, omdat het de toonhoogte verandert. Bigsby noemt zijn staartstuk wel netjes een vibrato, maar bij Fender en Floyd Rose blijft het tremolo heten, en zo zegt iedereen het in de oefenruimte ook. Onthoud het dus zo: vibrato is altijd een modulatie van de toonhoogte, tremolo is altijd een modulatie van het volume.
Heb je zo’n zwevende brug en wil je er nieuwe snaren op zetten, lees dan snaren vervangen bij een zwevende brug.
Vibrato vs. chorus
Tremolo, vibrato en chorus vallen allemaal onder de modulatie-effecten. Vooral vibrato en chorus liggen dicht bij elkaar, omdat ze op dezelfde manier werken.
Een chorus maakt een kopie van je signaal, laat de toonhoogte daarvan steeds een klein beetje op en neer gaan en mengt die met je oorspronkelijke signaal. Daardoor klinkt het voller, alsof er twee gitaristen tegelijk spelen. Een vibrato doet hetzelfde, maar laat je oorspronkelijke signaal weg: je hoort alleen de wiebelende versie. Daarom hebben sommige chorus-pedalen ook een vibrato-stand, zoals de Boss CE-2W.
Bekijk hier een demonstratie van chorus:
Waar op je pedalboard?
Tremolo zet je na je drive, bij de andere modulatie, of helemaal achteraan na delay en reverb. Dan pulseren de echo's en de galm mee, zoals bij een oude Fender-amp. Zet je hem voor een overdrive, dan drukt de gain de volumeschommeling grotendeels plat. Vibrato en chorus komen meestal na de drive en voor delay en reverb. Meer daarover lees je in de volgorde van je gitaarpedalen.
Eén regel om te onthouden
Door alle verwarring rond vibrato en tremolo is het best lastig om het verschil te onthouden. Het komt neer op één simpele regel: vibrato speelt met je toonhoogte, tremolo met je volume. Staat er op je amp “Vibrato” en gaat alleen het volume op en neer, dan weet je nu bij wie de schuld ligt.


