Phil Manzanera vertelt hoe zijn gitaar via Brian Eno's VCS3-synthesizer de solo in Roxy Music-nummer In Every Dream Home a Heartache kreeg

De gitaar waarmee Phil Manzanera zijn solo in “In Every Dream Home a Heartache” speelde, kocht hij van Brian Eno. Eno had hem op zijn beurt gekocht van zijn melkboer. Het blijft niet bij die ene ongewone wending in het verhaal achter dit nummer.

In een interview met Vulture, gepubliceerd op 11 november 2026, blikt Manzanera terug op de opname. De aanleiding is de deluxe heruitgave van For Your Pleasure, het tweede album van Roxy Music. Die plaat verscheen oorspronkelijk op 23 maart 1973 en was de laatste met Eno in de band. Het gaat dus om sessies van ruim vijftig jaar geleden. Nieuw is vooral hoe gedetailleerd Manzanera ze nu uitlegt.

Vier akkoorden en nog geen tekst

Het nummer begon bij Bryan Ferry, die volgens Manzanera aankwam met vier akkoorden. Daarop bouwde de band de muziek: een lang, rustig opgebouwd stuk, een grote stop, en daarna dezelfde akkoorden met een gitaarsolo erbovenop. Manzanera speelde zijn partijen zonder te weten wat de zanglijn of de tekst zou worden.

Dat was geen uitzondering. Volgens Manzanera legde de eerste kant van For Your Pleasure, en dit nummer in het bijzonder, de werkwijze vast die Roxy Music daarna jarenlang zou aanhouden. De muzikanten bouwden een muzikale wereld, Ferry zette er later zijn zang en tekst overheen.

Die volgorde had een bijwerking. Pas toen alles klaar was, hoorde Manzanera waar het lied over ging: een opblaaspop. Kun je je voorstellen hoe dat voelt, vroeg hij. Je hebt net een climax gebouwd waarin je, zoals hij het zegt, mocht doen alsof je Jimi Hendrix was. En dan blijkt het nummer over een opblaaspop te gaan.

Een gitaar door een synthesizer

Technisch zit het interessantste deel in de solo. Manzanera’s gitaar ging niet alleen langs de gebruikelijke weg naar de opname. Een van de signalen ging naar Eno’s VCS3, de compacte analoge synthesizer van EMS die Eno op het album bespeelt. “Zo krijg je dat buitengewone, rechttoe-rechtaan fuzzgitaargeluid”, zegt Manzanera.

Dat Eno de VCS3 bespeelde, staat gewoon in de credits van For Your Pleasure. Hoe het gitaarsignaal door de synthesizer liep en wat dat met de klank deed, komt uit Manzanera’s eigen uitleg. Volgens hem gebruikte in die tijd niemand synthesizers om andere instrumenten te bewerken, behalve Pink Floyd.

Dat paste bij hoe Roxy Music toen werkte. De band draaide in die fase volgens Manzanera vooral om textuur, niet om technisch spel. Eno en hij probeerden een geluidsdecor te maken voor Ferry, die hij omschrijft als een man met een vreemde stem die er behoorlijk cool uitzag.

In een interview uit 2022 beschreef Manzanera die samenwerking al uitgebreider. Eno stuurde zijn gitaren vaak door de VCS3, waardoor je naast echo’s en distortion ook een gitaarsignaal hoorde dat door Eno’s oscillatoren en filters was gegaan. Beiden hadden een Revox-bandrecorder in hun opstelling. Met de Sel-Synch- en Varipitch-functies daarvan veranderden ze toonhoogte en echoherhalingen door de bandsnelheid aan te passen. Die snelheid regelden ze met een aangepast DeArmond-volumepedaal. In zo’n opstelling is de grens tussen gitarist en synthesist niet scherp: de gitaar leverde het bronmateriaal, de synthesizer en de bandmachines bepaalden mee hoe het uiteindelijk klonk.

De solo die niet op het vinyl paste

Dan is er nog de lengte. Op de oorspronkelijke elpee is de solo vrij vroeg afgekapt, vanwege de beperkte speelduur van vinyl. “In Every Dream Home a Heartache” sloot de eerste kant af, en daar was simpelweg geen ruimte voor alles. Op de heruitgave is de solo volgens Manzanera over de volledige lengte te horen.

Hoeveel langer die versie is en op welke editie van de heruitgave hij staat, is uit de beschikbare informatie niet op te maken. Ook de releasedatum van de deluxe-editie wordt niet genoemd. Manzanera legde wel uit waarom het zo lang duurde: Ferry verzorgt de vormgeving graag zelf, en dat kost tijd. Toen hij het resultaat zag, was het hem vergeven.

Dat de climax nog altijd werkt, merkte Manzanera tijdens de afscheidstournee van Roxy Music in 2022, toen de band het nummer weer speelde. Het kabbelt volgens hem lang rustig voort en barst dan los zodra zijn gitaar invalt. Hij noemde het een van de beste momenten die hij ooit op gitaar heeft beleefd. Herhalen zit er niet in: Manzanera bevestigde dat er nooit meer een Roxy-concert komt.