Toetsen

M-VAVE maakt de FM-1 multitimbraal met gratis firmware V16

Met firmware V16 speelt de M-VAVE FM-1 acht klanken tegelijk, met twintig gedeelde stemmen, een sequencer van 64 stappen en DX7-bankexport.

M-VAVE FM-1, voorkant met display, knoppen en pads
M-VAVE FM-1, voorkant met display, knoppen en pads. Foto: M-VAVE

De M-VAVE FM-1, een FM-synthesizer die in je jaszak past en rond de 70 euro kost, speelt sinds 21 oktober meer dan één klank tegelijk. Op die dag kwam firmware V16 uit, een gratis en officiële update van M-VAVE zelf. Daarmee wordt de FM-1 een 8-partig multitimbraal instrument. Tot dan toe speelde hij één klank met maximaal twaalf stemmen. Nu zijn het er acht, met samen twintig stemmen.

Het apparaat zelf kwam half juni op de markt en is sinds de zomer gewoon te koop. In feite is het de FM-engine uit M-VAVE’s SMK-37 Pro in een eigen kastje van 161,5 bij 96,5 bij 28,6 millimeter en ongeveer 251 gram. Die engine werkt met zes operators met sinusgolven en 32 algoritmen, in de lijn van de Yamaha DX7. DX7-patches kun je erop spelen en het apparaat importeert standaard FM-SysEx-banken. Er zitten 128 fabrieksklanken in, 27 siliconen toetsen in pianolay-out met octaafknoppen over acht octaven, een accu van 2000 mAh voor ongeveer twaalf uur spelen en een ingebouwde speaker die uitschakelt zodra je een koptelefoon insteekt. MIDI gaat via USB-C, Bluetooth BLE MIDI en een 3,5mm MIDI-ingang, alle drie tegelijk bruikbaar. De FM-1 is class-compliant en werkt dus zonder drivers met macOS, Windows, iOS en Android.

De firmware ontwikkelde zich in de zomer al snel. V14 en V15 volgden elkaar in juli op, en V15 voegde onder meer glide, een init-voice, note-on velocity en meer besturing via CC toe. V16 is de eerste update die de opzet van het instrument echt verandert.

Wat heb je aan acht delen met twintig stemmen?

Je kunt nu verschillende klanken naast elkaar laten klinken of ze op elkaar stapelen. Een FM-bas onder een electric piano, of een belletjesklank boven een pad: daar had je voorheen een tweede apparaat of een computer voor nodig. Nu kan de FM-1 dat zelf.

De twintig stemmen zijn het totaal, niet twintig per deel. Ze worden dynamisch verdeeld over wat er op dat moment speelt. Dat is flexibel, maar wel een budget om rekening mee te houden. Een stapel van twee klanken kost per toets twee stemmen, dus met zo’n layer kun je tien noten tegelijk spelen. Loopt er daarnaast een baslijn en een arpeggio mee, dan wordt het snel krap voor lange akkoorden met veel release. Toch is de stap van twaalf naar twintig stemmen flink voor een synth van dit formaat.

M-VAVE FM-1
M-VAVE FM-1. Foto: M-VAVE

De sequencer groeit mee. Waar eerst zestien stappen het maximum waren, gaat V16 tot 64 stappen. Daar komt een arrangementsysteem bij met acht sporen en acht kolommen, zodat je patronen kunt combineren tot langere stukken in plaats van één loop te laten draaien. Per stap stel je ratcheting in van x1 tot x4, handig voor snelle herhalingen in een hi-hatachtige FM-klank of een stotterende baslijn. De sequencer van zestien stappen was een van de duidelijkste beperkingen van de eerste firmware, en dat punt is hiermee grotendeels van tafel.

Ook de effecten zijn anders georganiseerd. De FM-1 heeft Filter, Reverb, Delay, Distortion, Chorus en Phaser aan boord, en V16 brengt een gedeelde bibliotheek met 128 FX-groepen. Een effectinstelling wordt los van de voicepreset opgeslagen. Een combinatie van delay en chorus die je goed vindt, hoef je dus niet bij elke klank opnieuw op te bouwen.

Verder kun je nu een hele bank exporteren. Bank Export stuurt de 32 opgeslagen presets van een bank als DX7 SysEx (.syx) naar buiten, en het importeren van banken met 32 presets is verbeterd. Het werken met de patchbanken A tot en met D was in de eerste firmware omslachtig en stond niet in de handleiding, dus ook dat is een welkome aanpassing. Bovendien wisselt de FM-1 zo makkelijker patches uit met andere DX7-compatibele software.

Een kanttekening die los staat van V16: de MIDI-ingang is een 3,5mm-aansluiting, en een TRS-naar-DIN-adapter zit niet in de doos. Wie een ouder keyboard of een sequencer met DIN-MIDI wil aansluiten, heeft dus een losse adapter nodig. Via USB-C of Bluetooth speelt dat niet.

M-VAVE FM-1
M-VAVE FM-1. Foto: M-VAVE

Hoe zet je V16 op de FM-1?

Verbind de FM-1 met een USB-C-kabel met je computer. Op de FM-1-pagina van m-vave.com download je het firmwarebestand (.fwsc) en de M-UPGRADE-app voor Windows of macOS. Open M-UPGRADE, laad het bestand en volg de stappen op het scherm. De software voor Windows en Mac staat daar nog op versie V14 uit juli; de nieuwe functies zitten in de firmware van het apparaat zelf.

Officiële firmware naast community-projecten

De officiële firmware krijgt intussen flink wat gezelschap. De FM-1 is in een paar maanden een populair platform voor alternatieve firmware geworden. Er bestaan onder meer FM-1+VA van Baud Girl en Felucca van Hügelton Instruments, en M-VAVE heeft zelf ook een open-source firmware uitgebracht onder de naam FM1 Open. In november verscheen bovendien Patchwerk v1.0.3 van Matt Kuebrich, een open-source firmware onder GPL-3.0 die van de FM-1 een modulair instrument met 85 modules maakt. De originele firmware kun je daarna weer terugzetten. Met V16 laat M-VAVE zien dat de eigen firmware ondertussen ook niet stilstaat.

Een vaste adviesprijs is er niet, en in de gewone Europese muziekwinkels ligt de FM-1 niet. Op AliExpress kost hij rond de 70 euro, via Amazon met verzending binnen de EU rond de 100 euro.