Drumkit

DW Moon Mic vangt het sub-laag van de bass drum met een 8-inch driver

De DW Next Generation Moon Mic neemt met een 8-inch driver het sub-laag van de bass drum op. Wat hij goed doet, waar hij stopt en wat ernaast past.

DW Moon Mic, achterzijde met de XLR-uitgang
DW Moon Mic, achterzijde met de XLR-uitgang. Foto: DW

De DW Moon Mic is de netst uitgevoerde versie van een trucje dat studiotechnici al tientallen jaren met ducttape en een oude woofer uithalen. Hij doet precies één ding, en dat doet hij goed. Wie dat ene ding nodig heeft, krijgt een degelijk gebouwde sub-kick met een stevige standaard. Wie een microfoon zoekt die de hele bass drum in zijn eentje opneemt, heeft er weinig aan.

De huidige uitvoering heet officieel DW Next Generation Moon Mic with Stand, met typenummer DSMM7000L. Het is geen nieuw product. De Moon Mic begon als DK27 van het kleine Amerikaanse bedrijf Moon Mics, waar Dave Gaynier hem ontwikkelde en bouwde. Inmiddels draagt hij de naam van DW en wordt hij geleverd als bijgewerkte versie, compleet met DW-standaard en L-arm.

Een luidspreker die andersom werkt

Het principe is eenvoudig. Een dynamische luidspreker en een dynamische microfoon werken op dezelfde manier: een spoel beweegt in een magnetisch veld. Stuur je een signaal door de spoel, dan beweegt de conus en hoor je geluid. Duw je de conus met geluidsdruk heen en weer, dan wekt de spoel een spanning op. Een luidspreker is dus ook een microfoon, alleen een met een heel groot en zwaar membraan.

Dat grote membraan is precies wat het interessant maakt bij een bass drum. Een gewone kickmicrofoon heeft een klein diafragma dat snel reageert op de attack van de beater. Een conus van een paar decimeter doorsnee reageert traag en zwaar, en pikt vooral de laagste energie op die een drum de lucht in duwt: het gebied onder 60 Hz dat je eerder voelt dan hoort.

Bij de Beatles werd al eens een luidsprekerconus voor de basversterker van Paul McCartney gezet om meer laag te vangen. Later werd het in studio’s een vast trucje met losse woofers, vaak die van een Yamaha NS-10, die in een studio toch altijd als reserve rondslingerden. Iemand soldeerde er een XLR-kabel aan, zette het geheel op een betonblok of hing het aan een kabel voor de kick, en klaar. Zo’n signaal klinkt op zichzelf als een dof gerommel. Gemengd onder een normale kickmicrofoon geeft het de drum een onderkant die met alleen EQ lastig te maken is.

Yamaha bracht dat idee als eerste in een net jasje uit met de Subkick: een 6,5-inch luidspreker in een trommelketel van 10 inch, op een eigen standaard. De Moon Mic kwam daarna en pakte het grondiger aan.

Bouw en ontwerp

Hart van de Moon Mic is een 8-inch membraan van natuurlijke vezel met een verzwaring van roestvrij staal, gekoppeld aan een dynamische spoel. Achter die spoel zit een passief filter dat het signaal afkapt. Het officiële frequentiebereik loopt van 20 tot 2.000 Hz. Daarmee is ook direct duidelijk waar de microfoon niet voor bedoeld is: de klik van de beater en alles wat boven het middengebied zit, laat hij grotendeels liggen.

De behuizing is bolvormig, met een gepatenteerde koepelvormige kap aan de voorkant. Volgens DW verspreidt die vorm ongewenste geluidsgolven, zodat de microfoon vooral het vel voor zich hoort. De Moon Mic is unidirectioneel en gemaakt om vlak voor het resonantievel te staan. Het patent staat geregistreerd onder US 8003878.

Dat het een fraai gemaakt ding is, staat buiten kijf. De afwerking is van het niveau dat je van DW verwacht en de vorm is duidelijk ontworpen, niet in elkaar geknutseld. De oudere DK27 had een chromen kap die op een podium nogal in het oog sprong. De Next Generation is in twee kleuren leverbaar, waaronder zwart (DSMM7000LB), wat voor live gebruik voor een drummer die zijn kit liever niet als discobal ziet geen overbodige luxe is.

Met ongeveer 1,6 kilo is de Moon Mic niet licht, maar wel lichter en ondieper dan de Yamaha Subkick. Dat merk je vooral bij het neerzetten: de microfoon vraagt minder ruimte voor de drum en is makkelijker tussen standaards en kabels te manoeuvreren.

Standaard en plaatsing

De Moon Mic wordt geleverd met een DW 7000-standaard en een L-arm. Dat is een wezenlijk onderdeel van het pakket, niet alleen een accessoire. Een membraan van 8 inch met behuizing heb je niet op een gewone microfoonstandaard met hengel stabiel op een centimeter van een vel, en de Subkick en de doe-het-zelfvarianten laten zien hoe gedoe met plaatsing de grootste ergernis van dit soort microfoons is. De DW-hardware staat stevig en de L-arm maakt het eenvoudig om de microfoon precies op hoogte en afstand te zetten.

DW Moon Mic
DW Moon Mic. Foto: DW

Die afstand is kort: tussen 1,3 en 5 centimeter van het resonantievel. Hoe dichterbij, hoe meer laag, door het nabijheidseffect dat je ook van gewone dynamische microfoons kent. De plek op het vel doet ook mee. Richting het midden van het vel hoor je meer van de laagste frequenties, dichter bij de rand komt er wat meer hoog bij. Het is dus geen kwestie van neerzetten en vergeten. Met een paar centimeter schuiven verander je hoe zwaar en hoe rond het laag uitvalt, en dat is precies het soort bediening dat je bij een microfoon zonder knoppen wilt hebben.

Omdat de Moon Mic op het resonantievel gericht is, werkt hij het best als dat vel ook echt meetrilt. Een resonantievel met een flink poortgat levert minder op dan een dicht of klein geperforeerd vel, simpelweg omdat er minder trillend oppervlak is. Een gangbare opstelling is een conventionele kickmicrofoon in of bij het poortgat en de Moon Mic op een andere plek voor het vel.

Aansluiting en signaal

Aan de achterkant zit een XLR-uitgang met een impedantie van 250 ohm. De microfoon is volledig passief en heeft geen phantomvoeding nodig. Staat die op je kanaal toevallig aan, dan is dat bij een gebalanceerde dynamische microfoon in de regel geen probleem, maar hij doet er niets mee.

Luidsprekers als microfoon staan erom bekend dat ze een fors signaal afgeven, omdat het membraan zo groot is. Bij losse woofers moest daarom vaak een pad of een attenuator tussen de microfoon en de preamp. De Moon Mic heeft dat niet nodig: het ingebouwde filter en de afstemming houden het uitgangsniveau binnen wat een gewone microfoonvoorversterker zonder clipping aankan. Dat maakt hem gewoon inplugbaar op elke mengtafel of audio-interface met een microfooningang.

De DK27 had een polariteitsschakelaar, en die is ook op Next Generation-exemplaren te vinden. Dat is handig, want bij het combineren met een tweede microfoon is de polariteit het eerste waar je naar kijkt. De Moon Mic staat voor het vel, de kickmicrofoon vaak in de drum of in het poortgat. Ze kunnen daardoor tegen elkaar in werken, en dan verdwijnt juist het laag waarvoor je de Moon Mic neerzette. Polariteit omdraaien op de microfoon, in de mixer of in je DAW, en luisteren welke stand het meeste laag geeft, hoort bij het vaste werk.

In de mix

DW positioneert de Moon Mic als microfoon die je zowel naast je bestaande kickmicrofoons als solo kunt gebruiken, en belooft dat het signaal geen zware EQ, compressie of andere bewerking nodig heeft. Het eerste deel klopt zonder meer. Solo gebruik is een ander verhaal. Met een bereik dat bij 2 kHz ophoudt, mist de Moon Mic het deel van de kick dat hem door een volle mix laat snijden: de tik van de beater op het slagvel, die meestal ergens tussen 2 en 5 kHz zit. Voor een jazzkit met een open, resonerend resonantievel kan een solo Moon Mic een ronde, volle kick opleveren. In rock, metal of pop wil je bijna altijd een tweede microfoon voor de attack.

De gangbare combinatie is een conventionele kickmicrofoon zoals de Shure Beta 52A in het poortgat, met de Moon Mic als laagste laag eronder. De Beta 52A levert de punch en de klik, de Moon Mic de onderkant. In de mix schuif je de Moon Mic er voorzichtig onder tot de drum dat extra gewicht krijgt, zonder dat het laag de bas gaat overstemmen. Dat de Moon Mic dat laag oplevert, is niet de vraag. Hij levert er bij een goed gestemde drum zelfs veel van. De vraag is hoeveel je ervan wilt.

Daar zit een praktische eis aan vast die minder met de microfoon te maken heeft dan met je luistersituatie. De frequenties die de Moon Mic oppikt, liggen deels onder wat kleine studiomonitoren en de meeste koptelefoons nog weergeven. Mix je op 5-inch speakers zonder subwoofer, dan hoor je het grootste deel van wat de Moon Mic doet niet, en is de neiging groot om er te veel van in te draaien. Op een systeem met een flinke onderkant, of op een PA met subs, klinkt de kick dan opeens opgeblazen. De Moon Mic beloont dus een monitoring die het laag eerlijk weergeeft, en straft het ontbreken daarvan af.

Live is dat verhaal nog sterker. Op een PA met subwoofers kan een Moon Mic de kick die fysieke druk geven die je in de buik voelt. Maar met een slecht afgeregeld systeem of een zaal met een opgeblazen akoestiek in het laag zit je zo met dreun in plaats van definitie. DW noemt de microfoon geschikt voor studio en live, en dat klopt, mits de technicus weet waar hij naar luistert.

DW Moon Mic
DW Moon Mic. Foto: DW

De Moon Mic is daarnaast bedoeld voor andere bronnen met veel geluidsdruk in het laag, zoals een basversterker. Daarmee kom je weer uit bij de Beatles-truc. Voor een bascabinet geldt hetzelfde als voor de kick: het is een aanvulling op een gewone microfoon of een DI-signaal, geen vervanging.

Waar hij tekortschiet

De belangrijkste beperking is ingebakken in het concept: de Moon Mic is niet veelzijdig. Een SM57 of een Beta 52A kun je op tientallen bronnen zetten. De Moon Mic staat voor een bass drum of een bascabinet, en daar houdt het wel op. Voor een studio die al een goede verzameling microfoons heeft, is dat geen bezwaar. Wie een eerste of tweede drummicrofoon zoekt, haalt meer uit een goede conventionele kickmicrofoon.

De tweede is de verkrijgbaarheid. De Moon Mic is in Europa niet breed in de winkel te vinden en ook in de VS wisselt de beschikbaarheid. De prijzen zijn de afgelopen jaren flink gestegen. Ter vergelijking: de oorspronkelijke DK27 kostte in 2012 tussen de 349 en 499 dollar, afhankelijk van de grille en de bevestiging. Voor een microfoon die één taak heeft, was dat toen al geen klein bedrag.

Een derde punt is minder een gebrek dan een gevolg van wat hij is: het membraan van 8 inch hoort laag uit alles om zich heen, niet alleen uit het vel recht voor zich. Unidirectioneel of niet, in een kleine ruimte met een basversterker of een floor tom in de buurt hoort de Moon Mic daar ook iets van. Bij de kick is dat meestal te overzien, omdat het resonantievel op een paar centimeter afstand veruit de luidste bron is.

Andere manieren om aan dat laag te komen

De voor de hand liggende vergelijking is de Yamaha Subkick, het product dat dit soort microfoons bekend maakte. Yamaha verkocht hem vanaf het midden van de jaren 2000, maar heeft hem uit productie genomen. Wie er een wil, is aangewezen op de tweedehandsmarkt. De Subkick gebruikt een kleinere luidspreker van 6,5 inch in een trommelketel van 10 inch en is groter en lastiger te plaatsen dan de Moon Mic. Qua klank liggen ze dicht bij elkaar: beide leveren een stevige, bruikbare onderkant onder een conventionele kickmicrofoon. De Moon Mic wint op formaat, afwerking en de meegeleverde standaard.

Het tweede alternatief is zelfbouw. Een luidspreker, een XLR-plug, een soldeerbout en iets om het geheel op zijn plek te houden, en je hebt een sub-kick voor een fractie van het geld. Daar hoort wel een kanttekening bij: niet elke driver doet het even goed. Een zelfbouwversie met een Morel-driver klinkt naast de Moon Mic en de Subkick slap en onduidelijk in het laag. Het verschil zit in de keuze van de driver, de afstemming en de filtering, precies de dingen waar DW en Gaynier veel tijd in staken. Zelfbouw is dus mogelijk, maar het resultaat hangt sterk af van wat je toevallig in een la hebt liggen en hoeveel je wilt experimenteren.

En dan is er nog de optie om helemaal geen aparte sub-microfoon te gebruiken: een goede kickmicrofoon met een flinke laagweergave, gecombineerd met EQ of een sub-generator in de mix. Dat werkt, maar EQ kan alleen versterken wat er al is. Een sub-kick neemt energie op die een kleine microfoon nauwelijks registreert.

Wat de Moon Mic waard is

Als uitvoering van het idee is de Moon Mic moeilijk te verbeteren. Het membraan is groot genoeg voor echte sub-energie, het filter houdt het signaal hanteerbaar, er is geen pad of phantomvoeding nodig, en de DW-standaard lost het plaatsingsprobleem op dat zelfbouwvarianten zo omslachtig maakt. Dat DW de hele constructie vervolgens ook nog mooi heeft gemaakt, is mooi meegenomen.

Tegelijk blijft het een specialistisch gereedschap. Het voegt iets toe wat met andere microfoons moeilijk te krijgen is, maar alleen onder een andere kickmicrofoon, alleen met een monitoring die laag eerlijk laat horen, en alleen als je dat extra gewicht in je kicksound zoekt. Voor studio’s en technici die regelmatig drums opnemen voor stijlen waarin de kick fysiek moet zijn, is het een van de nettere manieren om dat te bereiken. Wie eerder al een DW-product als de Ultralight Edge snaredrum bekeek, herkent de afwerking. Wie alleen af en toe zijn eigen kit opneemt, komt met een goede conventionele kickmicrofoon verder.

Specificaties op een rij

  • Type: dynamische microfoon met luidsprekerdriver, unidirectioneel, voor het resonantievel
  • Membraan: 8 inch, natuurlijke vezel met roestvrijstalen verzwaring, met passief filter
  • Frequentiebereik: 20 tot 2.000 Hz
  • Impedantie: 250 ohm
  • Uitgang: XLR, passief, geen phantomvoeding nodig, geen pad nodig
  • Gewicht: ongeveer 1,6 kilo (3,5 lbs)
  • Plaatsing: 1,3 tot 5 centimeter van het vel
  • Meegeleverd: DW 7000-standaard en L-arm
  • Uitvoeringen: DSMM7000L en zwarte DSMM7000LB
  • Patent: US 8003878