JBL brengt derde generatie van 5-inch studiomonitor 305P uit
De JBL 305P MkIII is sinds begin november in Europa te koop, met nieuwe drivers, een Slipstream-poort aan de voorkant en vier regelaars voor de ruimte.

JBL Professional heeft de 305P MkIII uitgebracht, de derde generatie van zijn compacte 5-inch studiomonitor. Hij hoort bij de 3 Series MkIII, die JBL begin november aankondigde samen met de 306P MkIII, de 308P MkIII en de 310S MkIII-subwoofer. In Europa ligt de familie sinds 3 november in de winkel. Een europrijs is nog niet bekend.
De 3 Series is al jaren een van de vaste namen op bureaus van thuisproducers, en de 305P is daarin het instapmodel dat je het vaakst tegenkomt. Wie er een paar heeft staan, wil vooral weten of dit een nieuwe kleur is of een echte nieuwe monitor. Het is het tweede. JBL noemt het de grootste herziening van de serie tot nu toe, en dat zie je terug in de onderdelen: een andere woofer, een andere tweeter, een aangepaste waveguide, nieuwe versterking en een andere poort. Van de oude 305P blijft vooral het formaat over.
Poort naar voren, woofer stijver
De meest praktische wijziging zit aan de voorkant. De 305P MkIII heeft een Slipstream-poort die naar voren uitblaast. Bij een poort aan de achterkant hangt de laagweergave sterk af van hoe ver de kast van de muur staat. Op een volgepakt bureau tegen de wand krijg je dan al snel een opgeblazen, onduidelijk laag. Een poort aan de voorkant maakt die afstand tot de muur minder bepalend, en dat is precies de situatie waarin een 5-inch monitor meestal terechtkomt: op een bureau, dicht bij de muur, naast een beeldscherm.

Daarachter zit een nieuwe 5-inch woofer met een stijvere conus, een magneet van 20 ounce en een aluminium kortsluitring. Zo’n ring dempt de wervelstromen in de magneetkring, wat vooral bij hogere volumes de distortion in het laag en middengebied omlaag helpt. De lage-frequentie-extensie ligt op 45 Hz (-10 dB); binnen ±3 dB loopt de 305P MkIII van 55 Hz tot 27 kHz. Voor een kast van dit formaat zijn dat nette cijfers, maar het blijft een 5-inch woofer. Wie in het onderste octaaf moet mixen, zoals bij 808’s of sub-bas in elektronische muziek, heeft binnen dezelfde familie de 310S MkIII-subwoofer, die tot 26 Hz reikt.
Bovenin zit een opnieuw ontworpen 1-inch soft-dome tweeter achter een bijgewerkte Image Control Waveguide. Die waveguide was altijd al het visitekaartje van de 3 Series: de hoogtonen worden breed en gelijkmatig verspreid, zodat het stereobeeld niet instort zodra je een halve meter opzij schuift. JBL mikt met de nieuwe versie op een bredere luisterzone. Dat is handig als je met twee schermen werkt, of als er geregeld iemand naast je meeluistert.
Versterking, ingang en de regelaars achterop
De versterking is nieuw en Class D: 86 watt in totaal, verdeeld over 43 watt voor de woofer en 43 watt voor de tweeter. De maximale piek-SPL is 109 dB. Dat is ruim voldoende voor nearfield-gebruik op een meter of minder; deze monitoren zijn niet bedoeld om een repetitieruimte te vullen.
Aansluiten gaat via een gebalanceerde Neutrik combo-ingang, dus XLR of jack in dezelfde bus. De ingangsgevoeligheid is om te schakelen tussen +4 dBu en -10 dBV. Bij een audio-interface met professionele lijnuitgangen zet je hem op +4 dBu; komt het signaal van een consumentenbron of een simpele mixer met laag uitgangsniveau, dan haal je met -10 dBV meer niveau binnen zonder de volumeknop helemaal open te draaien.
De ruimtecorrectie is bewust analoog en eenvoudig gehouden. Vier regelaars met één druk op de knop leveren samen 81 corrigerende EQ-combinaties op, voor de plaatsing, de afstand tot de muur en de balans tussen hoog en laag. Er komt geen meetmicrofoon of kalibratiesoftware aan te pas. Dat is een andere aanpak dan bij monitoren met ingebouwde DSP-kalibratie, en voor veel thuisstudio’s is het de verstandigere keuze: je ziet in één oogopslag hoe alles staat, en niemand hoeft een app bij te houden.
Dan de montage. In de kast zitten acht M4-bevestigingspunten in een 75 x 75 mm-patroon, zodat de 305P MkIII op een standaard beugel aan de muur, aan het plafond, verhoogd of op zijn kop kan hangen. Met acht punten kan dat ook in verschillende oriëntaties. Dat lijkt een detail, maar wie ooit een surround- of immersive-opstelling heeft gebouwd met losse speakerbeugels die net niet passen, weet wat het waard is. JBL noemt die opstellingen dan ook uitdrukkelijk als toepassing, naast gewone stereo en 2.1 met de subwoofer.
Waar de 305P MkIII past
JBL richt zich met de kleinste van de familie op thuisstudio’s, projectstudio’s, podcastruimtes, edit-suites en werkplekken van contentmakers. Dat sluit aan bij hoe de 305P altijd al gebruikt werd. De keuzes in deze derde generatie zijn er ook duidelijk op afgestemd: de poort aan de voorkant voor plaatsing op het bureau, de brede waveguide voor wie niet stil op één plek zit, en de bevestigingspunten voor kleine ruimtes waar elk stukje bureau telt.

Binnen de serie is de stap omhoog overzichtelijk. De 306P MkIII heeft een 6,5-inch woofer, 110 watt Class D en komt tot 43 Hz (-10 dB). De 308P MkIII gaat met zijn 8-inch woofer tot 41 Hz en haalt 113 dB; over die monitor schreven we eerder al in JBL vernieuwt de 308P grondig met MkIII-versie van zijn 8-inch monitor. Het verschil in laag tussen de 305P en 306P is op papier klein. Wat de 305P vooral voor heeft, is zijn formaat.
Echte metingen of luisterervaringen van de MkIII zijn er nog niet; de verbeteringen in distortion en stereobeeld zijn voorlopig de claims van JBL zelf. De bouwkundige wijzigingen zijn wel concreet en logisch voor deze klasse monitoren. Van de vier punten waarop een 5-inch speaker op een bureau het vaakst tekortschiet (laag dat afhangt van de muur, een smalle sweet spot, gedoe met plaatsing en een te lage ingangsgevoeligheid) heeft JBL er bij de MkIII drie aangepakt in de hardware en één met een schakelaar.
Een praktische tip voor wie ruimte op het bureau wil vrijmaken: het 75 x 75 mm-patroon van de bevestigingspunten is hetzelfde als VESA 75, de standaard voor monitorarmen en beeldschermbeugels. Een eenvoudige monitorarm of een VESA-muurbeugel kan de 305P MkIII dus dragen, zodat je de tweeters precies op oorhoogte zet en het bureaublad leeg houdt. Hangt de monitor daarna dichter bij de muur dan eerst, pas dan de regelaar voor de wandafstand aan.


