In de studio

Sting-gitarist Dominic Miller botste met producer Manfred Eicher bij de opnamen van zijn ECM-album Diana

Dominic Miller en Rufus Miller
Dominic Miller en Rufus Miller. Foto: Tilly antoine

Wie een plaat voor ECM wil maken, moet het kunnen hebben dat zijn eigen stukken sneuvelen. Dominic Miller weet daar alles van. Op 20 november verscheen Diana, zijn vierde album voor het label. De muziek klinkt rustig en lyrisch, maar in de studio ging het er anders aan toe.

“Iedereen die denkt dat hij een ECM-plaat wil maken, moet daar goed over nadenken, want je wordt in het diepe gegooid,” vertelde Miller in een interview met Guitar Player. Hij had het over producer en ECM-baas Manfred Eicher, die erom bekendstaat dat hij voorbereid materiaal van tafel veegt en muzikanten opnieuw laat beginnen.

Een jam aan het eind van de take

Miller beschrijft hoe dat in de praktijk gaat. Hij laat Eicher horen wat hij heeft. Een deel bevalt hem. Over de rest zegt Eicher zonder omwegen dat het helemaal uit elkaar moet, of dat een nummer beter kan vervallen. En soms hoort hij iets heel anders dan de bedoeling was: na een take wijst hij op het stukje jammen waarmee de band eindigde, en vraagt welke ideeën daar nog meer uit kunnen komen.

Voor Eicher zit de kern in de improvisatie. De compositie is vooral de aanloop. Miller wil juist dat zijn stukken overeind blijven, met hun eigen structuur. “Hij is in dit scenario een beetje de vijfde Beatle,” zei hij. Het is de klassieke strijd tussen artiest en producer: Miller vecht voor zijn compositie, Eicher duwt hem uit zijn comfortzone, richting niemandsland. Uiteindelijk komen ze ergens halverwege uit, en Miller houdt zijn structuur en melodieën.

Dat klinkt als een moeizame samenwerking, maar Miller zou het niet anders willen. Rond het vorige album, Vagabond uit 2023, vergeleek hij Eicher in een interview al met een filmregisseur, die muzikanten behandelt als acteurs en hun een precieze mix geeft van een zekere onrust en heel veel positieve energie. “Er is niemand op aarde zoals Manfred,” zei hij toen. Ook bij Diana had Eicher het laatste woord over de volgorde van de stukken, en die volgorde vindt Miller essentieel voor de samenhang van het album.

Opgenomen in de Provence

De opnamen dateren van december 2024, in Studios La Buissonne in Pernes-les-Fontaines in Zuid-Frankrijk. Gérard de Haro was de engineer, Nicolas Baillard deed de mastering. Er staan tien stukken op, allemaal van Miller. De meeste zijn kort: alleen opener ‘Jazz Hotel’ en ‘Rita’ komen boven de vijf minuten, en afsluiter ‘Iguazu’ is na iets meer dan twee minuten al klaar.

Santiago Arias, bandoneonspeler
Santiago Arias, bandoneonspeler. Foto: Ministerio de Cultura de la Nación

Miller speelt in een kwartet met bekende gezichten. Bassist Nicolas Fiszman en drummer Ziv Ravitz vormden ook de ritmesectie op Vagabond. Bandoneonspeler Santiago Arias speelde al op Absinthe uit 2019. Arias komt uit de Argentijnse provincie Jujuy, vlak bij de Boliviaanse grens, en haalt zijn ideeën uit de volksmuziek van het noordwesten, zoals de zamba en de chacarera, en uit de tango van Buenos Aires. Miller zelf werd ook in Buenos Aires geboren, in een Argentijns-Engelse familie. “Het zijn allemaal fantastische muzikanten. Ik voel me bevoorrecht dat ik met deze jongens op dit punt ben aangekomen,” zegt hij.

Die vertrouwdheid maakt de werkwijze van Eicher ook mogelijk. Wie een stuk halverwege een andere kant op stuurt, heeft medespelers nodig die dat meteen oppikken.

Een album voor zijn moeder

Het album is vernoemd naar en opgedragen aan Millers moeder Diana, die in februari 2026 overleed, ruim een jaar na de opnamen. Vagabond had hij aan zijn vader opgedragen; het titelgedicht was diens favoriet. “Het voelde gewoon goed,” zei Miller over de titel. Als mensen vragen waarom het album Diana heet, kan hij over zijn moeder vertellen. Je mag anno 2026 best toegeven dat je een beetje een moederskindje bent, voegde hij eraan toe.

Nylon voor het verhaal, een Strat voor het werk

Op het podium zie je Miller meestal met een elektrische gitaar. Hij speelt sinds 1990 bij Sting, sinds 2024 ook in diens trio Sting 3.0, en daar is een Fender Stratocaster uit 1961 zijn instrument. Die Strat kreeg hij van Rodney Crowell, nadat Miller had meegespeeld op Sand and Water (1997) van Beth Nielsen Chapman, een album dat Crowell produceerde. “De beste gitaar ter wereld,” noemt Miller hem. Krassen erop deren hem niet: gitaar en gitarist zijn even oud, en allebei hebben ze inmiddels flink wat deuken opgelopen.

Sting en Dominic Miller, PoriJazz 2006
Sting en Dominic Miller, PoriJazz 2006. Foto: Wikimedia Commons

Voor zijn eigen muziek pakt hij een akoestische K. Yairi CYTM met nylon snaren. Dat heeft een praktische reden. Een elektrische gitaar is voor hem vooral een begeleidingsinstrument in een band van drie of vier man, omdat er in zijn ogen geen echt laag in zit. Gitaristen die met een elektrische gitaar als leidende stem een goed verhaal vertellen, vindt hij zeldzaam; Jeff Beck, John McLaughlin en Pat Metheny noemt hij als uitzonderingen.

Op een nylon-snarengitaar kan hij alles tegelijk: melodie, baslijn en begeleiding. Zijn signaalketen is daarbij zo kaal als het kan. Geen effecten, geen pedalen, geen compressie, hooguit wat reverb. “Ik kan elk verhaal dat ik heb op de akoestische gitaar vertellen,” zei hij.

Zo blijven zijn soloplaten gescheiden van wat Miller zelf zijn dagbaan noemt: de Strat uit 1961 bij Sting. Daar speelt hij de nummers zoals ze bedoeld zijn. Bij ECM laat hij zich door Eicher in het diepe gooien, en daar heeft hij duidelijk geen spijt van.

Jazz Hotel